7. ZESPÓŁ ZBORU POLUTERAŃSKIEGO
Przy ul. Powstańców Wlkp. usytuowany jest późnorenesansowy kościół Żłóbka
Chrystusowego z niemieckiego zwany "Kripplein Christi", założony w 1604 roku, kiedy to
protestanci zmuszeni zostali do opuszczenia kościoła parafialnego. Zostały wówczas
zakupione dwie kamienice mieszczańskie, które przylegały do murów obronnych
przy Bramie Polskiej. W ciągu trzech miesięcy przebudowano je na kościół,
nakryty początkowo dwoma dachami. Po pożarze, w 1685 roku odbudowano kościół
nadając mu obecny wygląd, jednocześnie przykryto obiekt jednym dachem
dwuspadowym. Budowla jest wzniesiona z cegły, natomiast ściana południowa stanowiąca
dawniej część muru obronnego z kamienia. Przy narożniku północno-wschodnim znajduje się piętrowa dobudówka z 1720 r.,
oraz dwie niewielkie przybudówki z 1773 r., które łączą kościół z wieżą dawnej Bramy Polskiej.
Osobliwością architektonicznę jest fasada wschodnia, mająca w górnych partiach okna, a w
szczycie dekorowana płytkimi wnękami o motywie dwułuku oraz płaskorzeźbą w
niszy, która przedstawia scenę Ukrzyżowania Chrystusa. Salowe wnętrze kościoła
nakryto płaskim drewnianym stropem, wspartym na trzech kolumnach korynckich.
Wzdłuż bocznych ścian są trzy kondygnacje empor ( II poł. XVII w.). Pomiędzy
empory wbudowano od zachodu, eliptycznie wygięty chór muzyczny. Przy kościele
stoi wieża, pierwotnie baszta Bramy Polskiej, którą adaptowano w XVII w., na dzwonnicę.
Wieża jest murowana z kamienia i cegły, otynkowana. Nadbudowa wieży pochodzi
z XIX w., jest ośmioboczna z oknami zamkniętymi półkoliście i nakryta
kopulastym hełmem.
Tuż obok kościoła stoi
gmach z łacińskim napisem na froncie: FUNDAMENTUM REI PUBLICAE RECTA
ADOLESCENTIUM EDUCATIO (Prawe wychowanie młodzieży jest podstawą Rzeczypospolitej). W tym późnorenesansowym budynku mieściła się Szkoła
Ewangelicka założona w 1607 roku. Gmach posiada elewację frontową pięcioosiową,
z dwiema osiami przysłoniętymi przybudówką, która łączy się z kościołem.
Trójkątny szczyt frontu został wydzielony gzymsem, a boki wykreślone linią
falistą. Całość rozczłonkowana dwiema ślepymi arkadami, które wsparte są
na dwóch półkolumienkach.
 |